Casusların Tanrısı: 🕵Eli Cohen🕵♂️
Mossad ajanı Eli Cohen’in hikayesi, Ortadoğu çukurunda yaşayan herkesin bilmesi gereken ve ders çıkarması gereken bir hikayedir.
İsrail’in yürüttüğü istihbarat savaşında, devlet aklının insan bedenine nasıl sığdırıldığını gösteren bir vakadır.
Eli Cohen, 18 Mayıs 1965'te Suriye'nin başkenti Şam'da idam edildi. Cesedi 6 saat boyunca halkın gözü önünde darağacında asılı kaldı.
Ardından bilinmeyen bir yere gömüldü. İsrail, yıllardır mezar yerini öğrenmeye çalışıyor. Bugün bile hâlâ mezarı gizemini koruyor.
Aslen Mısırlı bir Yahudi olan Elie Cohen, gençliğinde Mısır’da Yahudileri gizlice İsrail’e kaçıran yasadışı bir örgütün üyesiydi.
İlerleyen yıllarda ise İsrail’e yerleşti. Mossad tarafından seçildi ve Ortadoğu’da istihbarat faaliyetleri için özel olarak yetiştirildi.
Mossad onu “Kemal Emin Tabet” adında Lübnan-Beyrut doğumlu zengin bir Suriyeli iş adamı kimliğine büründürdü.
Hikâyesine göre babası tekstil tüccarıydı, kardeşi Arjantin'e göç etmişti. Ailesi de sonradan Buenos Aires'e taşınmıştı. Bu yalan kimlik üzerine aylarca çalıştı.
Aylar boyunca Arjantin’de hem İspanyolca hem de Suriyeli Arapçası çalıştı. Arap restoranlarında, Arap kulüplerinde ve hayır kurumlarında boy gösterdi. Adını elit çevrelere duyurdu.
Nihayetinde Suriye büyükelçiliğinin verdiği bir davette General Amin El Hafız’la tanıştı.
Bu tanışma, onun Şam’a giden yolunu açtı. Arjantin'deki görevini başarıyla tamamladıktan sonra Arjantin'den getirdiği referans mektuplarıyla Şam'da bankacılar, zenginler, subaylar ve devlet adamlarıyla tanıştırıldı. Lüks yaşamı, cömertliğiyle kısa sürede “elit” sınıfa girdi.
1963’te Suriye’de Baas Partisi darbe yaptı. General El Hafız savunma bakanı oldu.
Hafız Esad da bu kadronun içindeydi. Cohen bu dönemde partinin ve hükümetin merkezine kadar sızdı. Kimi kaynaklara göre bakanlık pozisyonu bile teklif edilecekti.
Hafızın yakın dostu olması hasebiyle Suriye’nin İsrail sınırına yakın en hassas bölgesi olan Golan Tepeleri'ne ziyaretler gerçekleştirdi.
Askeri birlikleri, tank mevzilerini, karargâh yollarını yakından inceledi. Fotoğraflar çekti. Tüm bu bilgileri Mossad’a ulaştırdı.
1963’te Suriye, İsrail’in su kaynağı olan Ürdün Nehri’nin yönünü değiştirme planı yaptı. Cohen bu bilgiyi kullanılan tüm iş makinelerinin konumlarıyla birlikte İsrail’e ulaştırdı.
1964’te İsrail Hava Kuvvetleri, bu alanı bombalayarak şantiyeyi imha etti.
Cohen, her sabah saat 08:00’de, bazı günler akşam da olmak üzere İsrail’e düzenli telsiz mesajları gönderiyordu. Verici, ordu genel merkezine çok yakındı bu yüzden sinyaller dikkat çekmiyordu. Ta ki 1965’e kadar.
Ocak 1965’te Suriye ordusu Sovyet yapımı yeni iletişim cihazları getirdi.
Bu sistemleri denemek için ülke genelinde 24 saat boyunca tüm iletişim durduruldu. Bu esnada Cohen, telsiz yayını yapınca sinyali tespit edildi.
Sinyalin geldiği yer Cohen’in (Kemal Amin Tabet’in) evi çıkınca istihbaratçılar şok yaşadı. Hükümetin en güvendiği kişiydi. Baskın yapılması riskliydi ama sinyal ikinci kez tespit edilince sabah saat 8’de eve operasyon yapıldı. Casus deşifre olmuştu.
Evinde çok sayıda şifreli belge, fotoğraflar, haritalar, şantaj kasetleri, telsiz vericileri, gizli kameralar ele geçirildi.
İsrail'in yıllardır tüm bilgileri nasıl bu kadar hassas şekilde bildiği ortaya çıktı. Mossad’ın Şam'daki gözü ve kulağı düşmüştü.
Kimi kaynaklar, sorgusunu bizzat yakın arkadaşı olan Hafız Esad’ın başlattığını ancak Cohen’in Yahudi olduğu anlaşılınca işkencecilerin devreye girdiğini anlatır. Artık kurtuluşu yoktu, işkencelerle tüm bilgiler Cohen'den çekildi.
Savunmasında her şeyi İsrail devleti için yaptığını ve pişman olmadığı söyledi.
Birkaç ay sonra hakkında idam kararı çıktı. 1965’te darağacında asıldı. Cesedi saatlerce indirilmedi.
İsrail, diplomatik çabalarla defalarca cenazesini talep etti ama Suriye her defasında reddetti.
Eli Cohen vakası, tüm dünyaya istihbaratın gücünü gösteren en büyük örneklerden biri oldu.
Onun sayesinde İsrail, 1967’deki Altı Gün Savaşı’nda Golan Tepeleri’ni çok kolayca ele geçirdi.
Bugün İsrail’de birçok cadde, bulvar ve anıtta Eli Cohen’in adı yaşatılır. İsrail için bir efsane, “Casusların Tanrısı” unvanını alan tek ajan olarak anılır.
Suriye'deki bir ajan, Yahudi milletinin güvenliğini yıllarca tek başına omuzladı. Öyle ki raporlara göre deşifre olmasaydı Mossad onu Suriye'nin gelecekteki lideri olarak dahi değerlendirecek kadar ileri gitmişti.
Eli Cohen vakası sadece Suriye’nin değil bölgedeki tüm devletlerin kulak kabartması gereken bir uyarıdır.
Çünkü bir ülkenin en gizli karar odalarında bir yabancı yıllarca gölge gibi gezebiliyorsa, o ülkenin düşmanı dışarda değil içeride demektir.
Eli Cohen vakası sadece Suriye’nin değil bölgedeki tüm devletlerin kulak kabartması gereken bir uyarıdır.
Çünkü bir ülkenin en gizli karar odalarında bir yabancı yıllarca gölge gibi gezebiliyorsa, o ülkenin düşmanı dışarda değil içeride demektir.
Bugün Türkiye gibi stratejik bir devlette asıl tehdit sınırların ötesinden değil, içeriden gelir.
Kılık değiştirmiş bir dost, bin düşmandan tehlikelidir.
Sadakat test edilmeden verilen her makam, ihanete açık bir kapıdır. Çünkü hain içerideyse dışarıdaki düşmana gerek kalmaz.
Bugün Türkiye gibi stratejik bir devlette asıl tehdit sınırların ötesinden değil, içeriden gelir.
Kılık değiştirmiş bir dost, bin düşmandan tehlikelidir.
Sadakat test edilmeden verilen her makam, ihanete açık bir kapıdır. Çünkü hain içerideyse dışarıdaki düşmana gerek kalmaz.
War Aesthetic
Mehmet Ali Arslan, Name Gazetesi Haber Blog
